Jeden system w całym kraju
Jednolity System Segregacji Odpadów obowiązuje od 2017 roku, a gminy miały czas na wdrożenie do czerwca 2022. Efekt jest taki, że niebieski pojemnik znaczy to samo w Gdańsku i w Rzeszowie.
To rzadkość. W Hiszpanii, Włoszech czy Niemczech zasady różnią się między miastami albo landami, więc poradnik bywa prawdziwy tylko lokalnie. W Polsce pięć kolorów wystarczy, żeby wiedzieć, co robić w dowolnym miejscu.
Niebieski: papier
Gazety, czasopisma, katalogi, zeszyty, papier biurowy, tektura i kartony. Kartony warto złożyć, bo inaczej jeden zajmuje miejsce kilku.
Nie wrzucaj papieru zabrudzonego lub tłustego, chusteczek i ręczników papierowych, kartonów po mleku i sokach, papieru powlekanego folią ani zatłuszczonych pudełek po pizzy.
Żółty: metale i tworzywa sztuczne
Butelki po napojach, opakowania po chemii gospodarczej, kartony po mleku i sokach, folie, worki, reklamówki, puszki, kapsle, zakrętki, drobny złom i aluminiowe folie.
To pojemnik na OPAKOWANIA, nie na wszystko, co jest z plastiku. Zabawki, miski, doniczki, szczoteczki do zębów i sprzęt AGD nie są opakowaniami i tu nie należą.
Zielony: szkło
Butelki i słoiki po napojach i żywności, opakowania po kosmetykach ze szkła. Bez zakrętek i kapsli, które trafiają do żółtego.
Nie wrzucaj ceramiki, porcelany, luster, szyb okiennych, żarówek, zniczy z zawartością wosku ani szkła żaroodpornego. To inne materiały, które psują cały wsad.
Brązowy: bio
Resztki jedzenia, obierki z warzyw i owoców, skorupki jaj, fusy po kawie i herbacie, resztki roślinne, trawa i drobne gałęzie.
Nie wrzucaj kości, mięsa, odchodów zwierząt, popiołu, ziemi ani płynów. Nie używaj też zwykłych reklamówek: jeśli worek, to wyłącznie kompostowalny.
Czarny lub szary: zmieszane
To, czego nie da się przypisać do żadnej z pozostałych frakcji: zabrudzone opakowania, pieluchy, artykuły higieniczne, ceramika, zniczne osłonki, niedopałki.
Nie jest to pojemnik na wszystko, co się nie chce segregować. Im więcej trafia do zmieszanych, tym mniej faktycznie się odzyskuje.
PSZOK: to, co nie mieści się w pięciu frakcjach
Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych przyjmuje od mieszkańców to, czego nie wolno wrzucać do pojemników: elektrośmieci, baterie i akumulatory, świetlówki, farby i rozpuszczalniki, przeterminowane leki, opony, gruz w niewielkich ilościach, meble i odpady wielkogabarytowe.
To jest brakujący element w głowach wielu osób i jedna z głównych przyczyn dzikich wysypisk: rzeczy, które nie mieszczą się w żadnym pojemniku, lądują pod lasem, choć PSZOK przyjąłby je za darmo.
Ile kosztuje brak segregacji
Tu mechanizm jest inny niż w większości krajów i warto go znać, bo nie chodzi głównie o mandat.
Jeżeli odpady nie są segregowane, gmina ma prawo naliczyć właścicielowi nieruchomości opłatę podwyższoną. Ustawowo nie może być ona niższa niż dwukrotność i wyższa niż czterokrotność stawki podstawowej.
W bloku dotyka to całej nieruchomości, a nie jednego mieszkania, i dlatego sąsiedzi reagują na to ostrzej niż na cokolwiek innego związanego ze śmieciami.
Niezależnie od tego straż miejska może nałożyć mandat za brak lub nieprawidłową segregację, do 500 zł.
Kiedy pojemnik jest przepełniony
Pełny pojemnik nie jest zgodą na zostawienie worka obok. Wystarczy jeden, żeby w ciągu kilku dni pojawiło się pięć kolejnych, a punkt zbiórki zamienił się w dzikie wysypisko.
Zgłoś to. Pojemnik, który przepełnia się co tydzień, to nie kwestia kultury, tylko za małej pojemności albo za rzadkiego odbioru, a to zmienia się tylko na podstawie konkretów. Datowana i udokumentowana zdjęciami historia tego samego miejsca jest tym, co skłania gminę do zmiany.
Źródła
Czy karton po mleku wrzucam do papieru?
Nie. Kartony po mleku i sokach są wielomateriałowe i trafiają do żółtego pojemnika na metale i tworzywa sztuczne.
Gdzie wyrzucić zabawkę z plastiku?
Do zmieszanych albo do PSZOK-u. Żółty pojemnik jest na opakowania, a zabawka opakowaniem nie jest.
Czy trzeba myć opakowania przed wyrzuceniem?
Nie trzeba ich myć, wystarczy opróżnić. Chodzi o to, żeby nie zabrudziły reszty wsadu.
Ile wynosi kara za brak segregacji?
Gmina może naliczyć opłatę podwyższoną, ustawowo od dwukrotności do czterokrotności stawki podstawowej, nakładaną na właściciela nieruchomości. Straż miejska może dodatkowo nałożyć mandat do 500 zł.
Co zrobić z gruzem albo starą kanapą?
Do PSZOK-u albo przez gminną zbiórkę odpadów wielkogabarytowych. Do pojemników to nie trafia, a zostawienie pod lasem to już dzikie wysypisko.