Εθνικό πλαίσιο, δημοτικά ποσά
Ο νόμος 4819/2021 έθεσε το ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη διαχείριση των αποβλήτων, ενσωματώνοντας τις οδηγίες 2018/851 και 2018/852. Αυτό ορίζει τι επιτρέπεται και τι όχι.
Τα ποσά όμως τα ορίζει κατά κύριο λόγο ο Κανονισμός Καθαριότητας κάθε δήμου. Γι’ αυτό βρίσκεις online εντελώς διαφορετικά νούμερα: τα περισσότερα είναι σωστά, απλώς για άλλον δήμο.
Το ένα συγκεκριμένο ποσό που ισχύει ευρέως
Για την εναπόθεση σε πεζοδρόμιο, οδόστρωμα ή άλλον κοινόχρηστο χώρο προϊόντων ή υλικών που προέρχονται από εκσκαφές, κατασκευές ή κατεδαφίσεις, χωρίς κατάλληλη συσκευασία και χωρίς προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της αρμόδιας δημοτικής αρχής, προβλέπεται πρόστιμο πεντακοσίων ευρώ.
Με απλά λόγια: τα μπάζα στο πεζοδρόμιο χωρίς άδεια είναι η περίπτωση με το πιο ξεκάθαρο ποσό.
Τα υπόλοιπα εξαρτώνται από τον κανονισμό του δήμου
Η αυθαίρετη απόρριψη ογκωδών αντικειμένων, μπαζών και κλαδιών δίπλα στους κάδους, στα πεζοδρόμια ή σε πλατείες επισύρει πρόστιμα σύμφωνα με τον Κανονισμό Καθαριότητας του κάθε δήμου, συνήθως από 50 έως 500 ευρώ.
Το εύρος όμως δεν σταματά εκεί. Υπάρχουν δήμοι που προβλέπουν πολύ υψηλότερα ποσά· ο δήμος Βέροιας, για παράδειγμα, έχει ανακοινώσει πρόστιμα έως 5.000 ευρώ για τέτοιες παραβάσεις.
Δεν το παρουσιάζουμε ως εθνικό ανώτατο όριο, γιατί δεν είναι. Είναι παράδειγμα του πόσο ψηλά μπορεί να φτάσει ένας δήμος, και ο λόγος που πρέπει να δεις τον δικό σου κανονισμό.
Πού το καταγγέλλεις
- Στην υπηρεσία καθαριότητας του δήμου, που είναι αρμόδια για την αποκομιδή και για τα πρόστιμα του κανονισμού
- Στη δημοτική αστυνομία, όπου λειτουργεί
- Στην αστυνομία, ιδίως αν είδες το όχημα ή έχεις πινακίδα
- Στην αρμόδια περιβαλλοντική υπηρεσία της περιφέρειας για μεγάλες ποσότητες ή επικίνδυνα απόβλητα
- Στο 112 αν κάτι καίγεται, καπνίζει ή διαρρέει υγρά. Τότε δεν είναι καταγγελία αλλά έκτακτο περιστατικό
Τι κάνει μια καταγγελία χρήσιμη
- Ακριβής τοποθεσία, κατά προτίμηση με συντεταγμένες. Σε χωματόδρομο ή σε ελαιώνα μια διεύθυνση δεν βοηθά
- Δύο φωτογραφίες: μία κοντινή που δείχνει τι είδους απόβλητα είναι, μία ευρύτερη για να ξαναβρεθεί το σημείο
- Το είδος: μπάζα, ογκώδη, ελαστικά, κλαδέματα, βαρέλια, αμιαντοτσιμέντο. Από αυτό εξαρτάται η αρμοδιότητα και ο χαρακτηρισμός
- Κατά προσέγγιση ποσότητα, με κάτι ορατό για κλίμακα
- Ημερομηνία, και από πότε υπάρχει αν το γνωρίζεις
- Ορατά στοιχεία προέλευσης, όπως δελτία αποστολής ή εταιρικά σήματα. Μην ψάχνεις μέσα στα απορρίμματα
Τι να μην κάνεις
- Μην το καθαρίσεις πριν το καταγγείλεις. Είναι καλοπροαίρετο και καταστρέφει το αποδεικτικό στοιχείο
- Μην αγγίξεις βαρέλια, κλειστούς σάκους ή πλάκες που μπορεί να περιέχουν αμίαντο
- Μην προσθέσεις δικά σου σκουπίδια, ούτε μικρά. Ένα σημείο απόρριψης τραβάει κι άλλα μέσα σε λίγες μέρες
- Μην θεωρήσεις δεδομένο ότι το κατήγγειλε κάποιος άλλος. Είναι ο πιο συνηθισμένος λόγος που δεν το έχει κάνει κανείς
Γιατί αξίζει να μείνει δημόσιο ίχνος
Ένα σημείο που καθαρίζεται επανέρχεται με εντυπωσιακή συνέπεια. Αυτά τα σημεία επαναλαμβάνονται για δομικούς λόγους: προσβάσιμα με αυτοκίνητο, χωρίς ορατότητα τη νύχτα, μακριά από σημείο συλλογής.
Μία καταγγελία φέρνει έναν καθαρισμό. Ένα χρονολογημένο ιστορικό με φωτογραφίες του ίδιου σημείου είναι κάτι άλλο: είναι το επιχείρημα για μια μπάρα, μια κάμερα, μια πινακίδα ή έναν πιο κοντινό χώρο απόρριψης. Στο CleanSpot κάθε αναφορά κρατά φωτογραφία, ημερομηνία και συντεταγμένες σε δημόσιο χάρτη, και το άνοιγμα του ίδιου σημείου ξανά χτίζει αυτή τη σειρά.
Δεν αντικαθιστά την καταγγελία στον δήμο και δεν το παρουσιάζουμε έτσι. Είναι η απόδειξη που συνήθως λείπει από τον φάκελο.
Πηγές
Πόσο είναι το πρόστιμο για παράνομη απόρριψη;
Εξαρτάται από την περίπτωση και από τον δήμο. Για μπάζα σε κοινόχρηστο χώρο χωρίς σύμφωνη γνώμη της δημοτικής αρχής προβλέπεται πρόστιμο 500 ευρώ. Για ογκώδη και κλαδιά δίπλα σε κάδους ισχύει ο Κανονισμός Καθαριότητας του δήμου, συνήθως 50 έως 500 ευρώ, με δήμους που φτάνουν πολύ ψηλότερα.
Γιατί βρίσκω διαφορετικά ποσά παντού;
Γιατί το ποσό το ορίζει ο κανονισμός κάθε δήμου. Τα περισσότερα νούμερα που κυκλοφορούν είναι σωστά, απλώς για άλλον δήμο.
Μπορώ να καταγγείλω ανώνυμα;
Μπορείς να ενημερώσεις για το σημείο χωρίς στοιχεία, αλλά μια επώνυμη καταγγελία έχει μεγαλύτερη διαδικαστική συνέχεια. Αν σε προβληματίζει, ρώτησε πρώτα στην υπηρεσία.
Να το μαζέψω μόνος μου;
Όχι πριν το καταγγείλεις και το φωτογραφίσεις, αλλιώς χάνεται η απόδειξη. Και σε καμία περίπτωση μην πιάσεις βαρέλια ή υλικά που μπορεί να περιέχουν αμίαντο.